Xoay xở thời lãi suất tăng

Chạm trổ trên gỗ để gia tăng giá trị sản phẩm tại Công ty TNHH chế biến gỗ Tân Thành, Bình Dương -Ảnh: HỒNG VĂN
(TBKTSG Online) - Lãi suất cho vay tăng và đồng đô la Mỹ lên giá trên thị trường tự do đã gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu vốn phụ thuộc vào nguồn gỗ nguyên liệu nhập khẩu.
Mỗi năm Công ty TNHH chế biến gỗ Tân Thành ở huyện Tân Uyên, Bình Dương có kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ hơn 4 triệu đô la Mỹ. Trước chính sách tài chính thắt chặt như hiện nay, doanh nghiệp này đang "hội tụ" đủ mọi khó khăn như lời ông Nguyễn Minh Tân, Giám đốc công ty.
Lý do là công ty vừa nhập khẩu gỗ nguyên liệu, vừa xuất khẩu gỗ thành phẩm, lại có mua nguyên liệu trong nước, nên bị ảnh hưởng cả tỷ giá ngoại tệ và lãi suất vay ngân hàng.
Nhỏ xoay xở theo kiểu nhỏ
Là nhà xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ và EU, ông Tân cho biết công ty của ông đã bị “sốc” trong những tháng đầu năm khi giá nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất đều tăng, đẩy giá thành sản phẩm đồ gỗ của công ty tăng mạnh trong khi đô la Mỹ lại xuống giá so với tiền đồng, nên càng xuất khẩu, càng thua thiệt, mà bán đô la Mỹ ngân hàng lại chẳng thèm mua.
Còn bây giờ, lãi suất cho vay của ngân hàng tăng cao, lên tới 21%, doanh nghiệp khó vay được vốn nên càng khốn khó. “Chúng tôi buộc phải xoay xở đủ kiểu để vượt qua khó khăn chứ biết làm sao bây giờ”, ông Tân tâm sự.
Việc đầu tiên mà ông Tân thực hiện là cắt bớt những khoản lỗ mà ngày trước công ty chấp nhận vì có thể lấy lợi nhuận khoản khác bù qua. Với đồ gỗ, một số sản phẩm chế biến có sản lượng lớn nhưng giá bán thấp, tỷ lệ lợi nhuận thấp thì nay công ty phải cắt giảm.
Ông Trịnh Vỹ, Chánh văn phòng Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết thông thường 2 quí cuối năm là thời gian các doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đàm phán với đối tác để nhập khẩu nguyên liệu cho kế hoạch sản xuất năm tới nhưng năm nay, đến thời điểm này, các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu vẫn đang loay hoay tìm cách vay ngoại tệ từ ngân hàng để chuẩn bị các bước cho việc nhập khẩu gỗ nguyên liệu.
Hơn 80% gỗ nguyên liệu chế biến để xuất khẩu hiện nay phải nhập khẩu từ các nước thuộc khối ASEAN, châu Mỹ, châu Phi, kể cả Úc. Năm 2007, các doanh nghiệp nhập khẩu khoảng 3 triệu mét khối gỗ nguyên liệu, tương đương 1 tỉ đô la Mỹ.
Dù đã có văn bản gửi Bộ Công Thương và Văn phòng Chính phủ đề nghị có biện pháp hỗ trợ nhưng hiệp hội này vẫn lo ngại nếu tình hình như hiện nay kéo dài tới hết năm, rất có thể năm tới nhiều nhà máy chế biến gỗ trong nước phải đóng cửa vì thiếu nguyên liệu.
Những mặt hàng giá thấp trước đây xuất sang EU, Mỹ với sản lượng lớn, nay cắt giảm 10-20% sản lượng để tập trung vào các sản phẩm hút khách, có giá bán cao. Kế tới là các khoản đầu tư chưa cần thiết phải tạm ngưng.
Với các công ty gỗ, các khoản đầu tư thường thấy là mua sắm máy móc, thiết bị tự động hóa để dần thay thế lao động chân tay. Nhưng nay, công ty chỉ đầu tư vào các danh mục thiết bị có thể mang lại hiệu quả cho sản xuất ngay tức thì, thay vì đầu tư lâu dài như trước kia.
Đặc thù của doanh nghiệp chế biến gỗ là phải trữ nguyên liệu dài ngày, đồng nghĩa với một lượng vốn vay ngân hàng phải “chôn” trong đống gỗ ở kho. Nay công ty giảm bớt nguyên liệu lưu kho và mua gỗ nguyên liệu từng lô nhỏ sau đó đưa vào sản xuất ngay để tránh lưu kho bãi.
“Nguyên liệu gỗ chiếm tới 60-70% giá thành sản phẩm gỗ, nên càng tiết giảm chi phí có liên quan tới nguyên liệu thì càng tốt”, ông nói.
Ông cũng cho biết, không phải ngẫu nhiên mà thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp gỗ lớn ở TPHCM, Bình Dương đăng báo rao bán từng lô gỗ nhỏ. Đó không phải là những lô gỗ không cần thiết của doanh nghiệp mà chẳng qua doanh nghiệp bán để quay đồng vốn nhanh, thay vì trữ gỗ cả năm.
Trước đây, các doanh nghiệp gỗ thường có quan niệm nhập khẩu gỗ lô hàng lớn để có giá thành thấp tuy phải lưu kho dài ngày, nay thì nhập lô nhỏ hay nhiều doanh nghiệp nhập chung một lô rồi chia nhau.
“Lãi suất vay ngân hàng cao thì đối phó hay nhất là làm sao quay đồng vốn nhanh nhất, từ khâu nguyên liệu phải nhanh đưa vào sản xuất, loại bỏ các sản phẩm bán chậm, thuyết phục khách hàng thanh toán nhanh”, ông nói về một vài giải pháp của Tân Thành.
Đầu năm nay, khi xây dựng kế hoạch kinh doanh cho năm 2008, công ty đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn năm ngoái nhưng ông Tân cho biết, chỉ cần có kim ngạch xuất khẩu bằng năm ngoái là đã thành công trong tình hình khó khăn hiện nay.
Lớn xoay xở kiểu lớn
Vay vốn để nhập khẩu và lưu kho gỗ nguyên liệu dài ngày là vấn đề khó khăn nhất của các doanh nghiệp gỗ hiện nay-Ảnh: HỒNG VĂN
Công ty Khải Vy, một doanh nghiệp xuất khẩu nằm trong top 5 công ty có kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu trong năm ngoái đạt 37 triệu đô la Mỹ, cũng có những biện pháp tương tự. Theo ông Đào Kế Nho, Trưởng phòng kinh doanh của công ty, nhờ là doanh nghiệp lớn, uy tín nhiều năm với ngân hàng nên công ty không gặp khó khăn trong vay vốn như các công ty nhỏ.
Tuy nhiên, trong khó khăn chung hiện nay, ông cho rằng các doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô lớn cũng phải điều chỉnh cho thích ứng.
Đặc điểm của chế biến đồ gỗ ngoài trời là vay vốn để nhập khẩu nguyên liệu làm cho cả năm nhưng chỉ bán có một mùa từ tháng 10 năm trước tới tháng 3 năm sau. Do vậy, đồng vốn quay vòng chậm, còn chế biến đồ gỗ trong nhà thì 1 năm có thể quay vòng vốn 4-5 lần nhờ bán được quanh năm.
“Có nghĩa là doanh nghiệp chế biến đồ gỗ trong nhà thời lãi suất cao này sẽ ít khó khăn hơn so với làm gỗ ngoài trời và đây là điều tốt cho công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam, bởi đồ gỗ trong nhà đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực trong thiết kế, tìm kiếm khách hàng, tiếp thị sản phẩm”, ông Nho cho hay.
Chẳng hạn, Khải Vy hiện nay có cơ cấu hàng xuất khẩu khoảng 20% là đồ gỗ trong nhà, tình hình này buộc công ty phải gia tăng chế biến đồ gỗ trong nhà. Ông Nho nhận định, vượt qua khó khăn hiện nay thì trình độ sản xuất hàng đồ gỗ trong nhà của các doanh nghiệp trong nước sẽ tăng lên nhanh chóng.
Đầu ra cũng khó
Hiếm có ngành công nghiệp nào trong nước dễ tổn thương bởi những tác động của thị trường thế giới như đồ gỗ do cả đầu vào là nguyên liệu và đầu ra là thành phẩm đều phụ thuộc vào bên ngoài. Mỹ là thị trường xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất của các doanh nghiệp đồ gỗ Việt Nam hiện nay nhưng do kinh tế nước này đang suy thoái nên tốc độ tăng trưởng xuất khẩu vào Mỹ đang giảm mạnh.
Theo Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (Hawa), trong 4 tháng đầu năm nay, tuy Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất của Việt Nam với tỷ lệ 41% thị phần nhưng tốc độ tăng chỉ còn 11,2% so với cùng kỳ năm 2007, trong khi năm ngoái có tốc độ tăng 26,9% và kề trước đó là 31,2%.
Ông Huỳnh Văn Hạnh, Phó chủ tịch Hawa, cho biết do khó khăn chung của thị trường thế giới nên hiện nay đơn hàng về Việt Nam khá chậm so với cùng kỳ các năm trước. Tại một số thị trường lớn khác như Nhật, tốc độ tăng cũng đang chậm lại do mức tiêu thụ hàng hóa trên thị trường giảm.
Tuy nhiên, Hawa nhận định kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ đặt ra cho năm nay là 3 tỉ đô la Mỹ có khả năng đạt được.
H