“EVN không nên đi sâu vào kinh doanh”
"EVN chỉ cần quản lý vấn đề truyền tải, điều độ hệ thống điện quốc gia, xây dựng và vận hành những nhà máy điện lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh."
Từ năm 1996 - 2001, ông Bùi Kiến Thành từng làm tư vấn tài chính cho Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) và Tổng công ty Điện lực (nay là Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN) tìm đối tác đầu tư, xây dựng và vận hành Nhà máy điện Phú Mỹ 2-2 (Bà Rịa, Vũng Tàu).

Phú Mỹ 2.2 là dự án nhà máy điện đầu tiên được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn nước ngoài khi Việt Nam tiến hành mời thầu với hồ sơ do Ngân hàng Thế giới xây dựng. Dự án này có công suất 720 MW với vốn đầu tư gần 500 triệu USD, được khai thác trong vòng 20 năm. Ông Thành và các cộng sự đã mất năm năm thương thảo để có được một một bản hợp đồng cung ứng điện chặt chẽ và hoàn chỉnh.

Trò chuyện với VnEconomy về việc Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) “cáo buộc” EVN về việc không chịu mua hết sản lượng của các nhà máy điện trực thuộc như Cà Mau 1, Na Dương, Cao Ngạn, dẫn đến các nhà máy này bị thua lỗ trong khi tình hình thiếu điện vẫn xảy ra phổ biến, ông Thành đã đưa ra một số ý kiến khá thú vị xung quanh vấn đề này, dựa trên những kinh nghiệm của chính bản thân ông.

Ông nói:

- Khi tìm đối tác xây dựng Nhà máy điện Phú Mỹ 2-2, đầu bài được các cơ quan quản lý đưa ra cho chúng tôi là trong năm năm đầu đi vào hoạt động, Phú Mỹ 2-2 chỉ được cung cấp điện cho EVN với giá 4,2 UScent/kwh.

Khi chấm điểm cho các đơn vị bỏ thầu, chúng tôi đã rất chú trọng đến yếu tố này. Đây thực sự là một bài toán khó vì những năm đầu đi vào hoạt động các nhà máy thường có khấu hao cao nhất.

Công ty Năng lượng Mê Kông (MECO) đã trúng thầu xây dựng Phú Mỹ 2-2. Nhưng vẫn phải trải qua quá trình thương thảo rất dài trong nhiều năm, cuối cùng các bên mới đạt được các điều khoản trong hợp đồng, như: EVN cam kết với MECO sẽ trả phí cho công suất thiết kế, giá nhiên liệu, và đảm bảo công suất điện sử dụng hàng năm.

Nắm trong tay một hợp đồng chặt chẽ như thế, chủ đầu tư mới có thể thuyết phục được những đơn vị cung cấp vốn để xây dựng nhà máy. Như vậy, khi đi vào hoạt động các nhà máy này sẽ không rơi vào tình trạng bị động như các nhà máy khác hiện nay.

Sản lượng điện của các nhà máy thuộc các tập đoàn khác có thể giúp cho EVN đối phó với tình trạng thiếu điện phục vụ sản xuất và tiêu dùng. Nhưng EVN chỉ mua khoảng 50 - 70% sản lượng của các đơn vị này, dẫn đến tình trạng điện vẫn bị cắt luân phiên ở nhiều nơi. Vậy theo quan điểm của ông, trách nhiệm của EVN nằm ở chỗ nào?

Thực tế chủ đầu tư các công trình này đều là những đơn vị “ngoại đạo” nên nhiều khi họ đã không lường hết được vấn đề. Họ có sẵn nhiên liệu nên đã quyết định đầu tư xây dựng nhà máy điện mà không có một hợp đồng rằng buộc chặt chẽ với khách hàng duy nhất của mình là EVN.

Khi hoạt động kinh doanh, ai cũng mong thu được lợi nhuận cao nhất, nên về lý, EVN không mua hết sản lượng của các nhà máy này do giá cao cũng là chuyện bình thường. Họ có quyền khai thác những nguồn cung cấp có giá phù hợp hơn.

Còn khi EVN để xảy ra tình trạng thiếu điện, đó là vấn đề trách nhiệm của EVN đối với Chính phủ và trách nhiệm dân sự của EVN đối với người tiêu dùng. Theo các điều khoản trong hợp đồng đã ký giữa các bên nếu một bên vi phạm, gây tổn thất cho bên kia thì bên bị hại có quyền đưa đơn kiện, đòi bồi thường.

Tôi nghĩ đây là bài toán kinh tế, và không thể giải quyết bằng biện pháp hành chính được.

Trong Luật Điện lực - có hiệu lực từ ngày 1/7/2005 - có khuyến khích các thành phần tham gia vào sản xuất điện, cung ứng điện. Vậy sự kiện trên liệu có tạo nên tâm lý kém “hào hứng” cho các chủ đầu tư khi tham gia vào lĩnh vực này?

Hiện nay EVN vẫn là đơn vị am hiểu nhất về thiết kế, xây dựng vận hành các nhà máy điện ở Việt Nam. Theo tôi nên để đơn vị này thực hiện các dự án sản xuất điện, sau đó cổ phần hoá hoặc chuyển giao cho những đơn vị có khả năng đảm nhận. Như thế vừa có những sự đảm bảo nào đó, vừa có thêm vốn để xây dựng các công trình khác.

Sau này, khi các đơn vị đã đủ lớn mạnh để đảm nhiệm công việc thì EVN chỉ nên giữ vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về điện năng. EVN chỉ cần quản lý vấn đề truyền tải, điều độ hệ thống điện quốc gia, xây dựng và vận hành những nhà máy điện lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh.

EVN không nên đi sâu vào kinh doanh như hiện nay. Phần việc đó sẽ được chia sẻ cho các đơn vị có năng lực.

Ngành điện phải đề cao tinh thần trách nhiệm. (Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có công văn yêu cầu Bộ Công Thương chỉ đạo ngành Điện đảm bảo vận hành ổn định các nhà máy điện, đáp ứng cao nhất cho nhu cầu phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân.

Công văn này được ban hành ngay sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) “ra lời” cảnh báo có thể phải tiết giảm công suất điện trong tháng 6.

Theo EVN, sự cố của Nhiệt điện Uông Bí mở rộng dự kiến phải hai tháng tới mới được khắc phục và đưa vào vận hành. Cà Mau 2 vẫn chưa chạy thử, Nhơn Trạch 1 với công suất 450MW cũng mới chỉ chạy thử 1 tổ máy chu trình đơn giản (công suất 150MW)...

Thêm vào đó, một số tổ máy nhiệt điện của EVN, theo định kỳ, bắt buộc phải đưa ra sửa chữa. Đang trong thời kỳ cuối mùa khô, mực nước của các hồ thấp nên công suất khả dụng của các nhà máy thuỷ điện đạt thấp...

Vào các giờ cao điểm buổi sáng (từ 9h - 11h), hệ thống điện có thể phải tiết giảm công suất dự kiến lên đến 1.500 MW, trong một số ngày.

Hiện nhu cầu sử dụng điện trên cả nước đã lên tới 240 triệu kWh/ngày (cao hơn mức dự báo công suất tối đa có thể đáp ứng của hệ thống trong tháng 5/2008 là 222,5 triệu kWh) và tăng 14% so với cùng kỳ 2007. Công suất tại giờ cao điểm sáng dự kiến lên đến 13.000 MW, tăng hơn 2.000 MW so với tháng 5

Vì thế, Chính phủ có yêu cầu, việc tiết giảm điện phải có kế hoạch và thông báo công khai, công bằng. Trường hợp thiếu khí, cho phép huy động dầu DO để vận hành các tổ máy tua bin khí của Nhà máy điện Nhơn Trạch 1 và Cà Mau 2.

Ngành Điện phải đề cao tinh thần trách nhiệm, bố trí trực ca và sẵn sàng khắc phục kịp thời các sự cố có thể xảy ra để cấp điện ổn định phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (nhà thầu chính thực hiện Hợp đồng EPC Dự án nhiệt điện Uông Bí mở rộng 1) và Tổng công ty Sông Đà (nhà thầu chính thực hiện Hợp đồng EPC Dự án thủy điện Tuyên Quang) khắc phục các khuyếm khuyết, bảo đảm đưa các tổ máy vào vận hành ổn định, tiến hành nghiệm thu, bàn giao theo đúng quy định hiện hành.

Ngành điện đảm bảo vận hành ổn định các nhà máy điện, đáp ứng cao nhất cho nhu cầu phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân; việc tiết giảm điện phải có kế hoạch và thông báo công khai, công bằng. Trường hợp thiếu khí, cho phép huy động dầu DO để vận hành các tổ máy tua bin khí của các nhà máy điện Nhơn Trạch 1 và Cà Mau 2.

Tuần sau, kiểm toán toàn diện EVN20-06-2008 00:26:13 GMT +7NGHĨA NHÂNTrao đổi với báo chí hôm 18-6, Tổng kiểm toán Vương Đinh Huệ cho biết tuần sau, Kiểm toán nhà nước (KTNN) bắt đầu kiểm toán toàn diện Tập đoàn Điện lực EVN.100 kiểm toán viên được huy động tham gia, dự kiến tháng 10 sẽ có kết quả. Đây là cuộc kiểm toán lớn nhất từ trước đến nay. Ông Huệ cho biết cuộc kiểm toán EVN nằm trong kế hoạch kiểm toán các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Qua đó đánh giá hiệu quả kinh tế từ đầu tư vốn ở những công ty này, cũng như quan hệ với chỉ số lạm phát tăng cao hai năm qua. “Việc đầu tư ra ngoài lĩnh vực hoạt động chính cho đến giờ mới tự các tập đoàn báo cáo. Cho nên cần thẩm định để có thể kết luận chính thức” - ông Huệ nói.

Thiếu vốn, nhiều công trình điện lớn chậm tiến độ cả năm
Theo Tập đoàn Điện lực VN (EVN), mặc dù thời gian qua EVN đã đình hoãn hơn 370 hạng mục công trình với giá trị vốn 1.235 tỉ đồng nhưng nguồn vốn cho đầu tư năm 2008 đang gặp khó khăn nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ đình trệ các dự án nếu không đủ tiền thanh toán khối lượng đã thực hiện của các nhà thầu. Cụ thể, nhu cầu giải ngân vốn vay tín dụng thương mại trong nước từ nay đến cuối năm cho 10 dự án thủy điện: Bản Vẽ, Buôn Kuốp, Srepok 3, Sông Tranh 2, Sesan 4, A Vương, An Khê-KaNak, Sông Ba Hạ, Đồng Nai 3 và 4, Nhiệt điện Uông Bí mở rộng 1 còn 2.868 tỉ đồng nhưng đến nay nhiều ngân hàng thương mại đã ngừng giải ngân; ngoài ra còn 3.938 tỉ đồng vốn tín dụng trong nước cũng có nguy cơ không giải ngân được. EVN cho biết nếu điều đó diễn ra có nghĩa tiến độ của 10 dự án thủy điện với tổng công suất 2.443 MW, tương đương gần 11 tỉ KWh điện/năm sẽ bị chậm lại, ít nhất là 1 năm.

Các nhà máy điện lớn đồng loạt tách khỏi hệ thống: Hai "đại gia" nói gì?
Lao Động số 152 Ngày 05/07/2008 Cập nhật: 10:17 AM, 05/07/2008
Một góc Nhà máy khí - điện - đạm Cà Mau (của Tập đoàn Dầu khí VN).
(LĐ) - Bước sang tháng 7, mặc dù đã có những cơn mưa đầu mùa khiến lượng nước về các hồ thuỷ điện nhích lên, song tình trạng thiếu điện vẫn không vì thế mà giảm bớt. Ngày 2.7, Tập đoàn Điện lực VN (EVN) đã phát đi thông cáo báo chí tiếp tục "kêu cứu" về tình trạng căng thẳng về nguồn điện.

Việc hàng loạt các nhà máy điện có công suất lớn do Tập đoàn Dầu khí VN (PetroVietnam) làm chủ đầu tư tách khỏi hệ thống và ngừng vận hành đã khiến tình trạng thiếu điện càng trầm kha.

Bệnh kinh niên

Thiếu điện dường như đã trở thành căn bệnh kinh niên của nền kinh tế. Trong tháng 7, EVN dự báo phụ tải hệ thống điện tăng hơn tháng 6, đạt tới trên 7,1 tỉ kWh. Mặc dù EVN đã huy động tất cả các nguồn điện hiện có nhưng tổng công suất khả dụng toàn hệ thống trong tháng 7 vẫn rất thấp.

So với nhu cầu sử dụng điện hàng ngày khoảng 230 triệu kWh/ngày, công suất đỉnh đạt khoảng 12.500MW - 12.800MW, hệ thống sẽ thiếu từ 1.500MW - 2.500MW từ 7h sáng đến 21h tối, không chỉ vào một số giờ cao điểm trong ngày. Trong khi đó, do nhiều lý do khác nhau, cùng thời gian này, các nhà máy điện (NMĐ) được xem là cứu cánh cho mùa khô 2008 lại đang đồng loạt xuất lưới.

NMĐ Cà Mau 1 (công suất 750MW) đã ngừng vận hành từ ngày 15.6 đến nay; NMĐ Cà Mau 2 công suất tương tự (750MW) đang chạy thử nghiệm, công suất phát không đáng kể; NĐ Nhơn Trạch 1 (450MW), hiện mới phát 1 tổ máy với công suất 150 MW.

Theo EVN, chỉ tính riêng 3NM này, lượng công suất không phát điện được lên tới 1.800MW. Trong khi đó, các NM do EVN làm chủ đầu tư là Uông Bí mở rộng (300MW) cũng bị sự cố cháy máy phát đầu cực đã dừng phát điện từ ngày 18.5 đến nay, chưa rõ ngày đưa vào vận hành; tổ máy TBK Phú Mỹ 2.2 (công suất 360MW) cũng đang xuất lưới vì sự cố từ 30.6...

Ngày 3.7, TGĐ EVN Phạm Lê Thanh đã gửi công văn khẩn cho TGĐ PetroVietnam đề nghị TĐ này có giải pháp với nhà thầu để nhanh chóng xử lý sự cố Cà Mau 1 và bố trí lịch thí nghiệm tối ưu tổ máy để đưa trở lại hoạt động trong thời gian sớm nhất. Đề nghị PetroVietnam chỉ đạo khi Cà Mau 1 chạy khả dụng trở lại, phát công suất cao vào các giờ cao điểm, hạn chế tối đa thử nghiệm vào ban đêm.

PetroVietnam nói gì?

Việc đồng loạt các nhà máy điện do PetroVietnam làm chủ đầu tư xuất ra khỏi hệ thống điện đang khiến tình trạng thiếu điện càng trầm trọng.
Tại cuộc họp báo do PetroVietnam tổ chức chiều ngày 4.7, trước những khó khăn về tình hình cung ứng điện của EVN, ông Đinh La Thăng - Chủ tịch HĐQT PetroVietnam đã thẳng thắn nêu quan điểm của TĐ là hoàn toàn chia sẻ. Mặc dù giá điện chạy khí cao hơn giá các nguồn nguyên liệu khác do giá khí tính theo giá dầu.

Tại thời điểm này, giá dầu đang tăng cao nên càng chạy nhiều những nguồn điện giá cao, ngành điện sẽ càng lỗ. Nhưng quan điểm là nếu cung - cầu điện đảm bảo thì EVN hoàn toàn có quyền huy động các nguồn điện có giá từ thấp đến cao, nhưng vì nền kinh tế luôn trong tình trạng thiếu điện thì việc EVN từ chối mua nguồn đắt tiền để giảm lỗ là việc làm khó chấp nhận.

Đối với việc ngừng cấp điện nhiều tổ máy công suất lớn, trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Lao Động, Phó TGĐ PetroVietnam Phùng Đình Thực cho biết: Theo đề nghị của EVN đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, thì việc huy động các tổ máy NĐ Cà Mau 1 từ cuối tháng 12.2007, sẽ thực hiện theo phương án 3. Nghĩa là trong thời gian cao điểm mùa khô (từ 20.3 đến 15.6.2008), Cà Mau 1 sẽ vận hành thương mại chu trình hỗn hợp.

Các bước thí nghiệm, thử nghiệm theo hợp đồng nhưng chưa thật sự cần thiết sẽ để lại để nhà thầu Siemens tiếp tục thực hiện sau ngày 15.6. Như vậy, là việc ngừng hoạt động các tổ máy Cà Mau 1 đã được lên kế hoạch từ trước. Bên cạnh đó, theo ông Thực, các tổ máy Cà Mau 2 cũng đã hoà đồng bộ thành công và cũng đang tiến hành các bước thử nghiệm. NĐ Nhơn Trạch 1 cũng đang phát liên tục trên lưới từ cuối tháng 5.2008 đến nay với công suất tối đa có ngày lên tới 160MW.

Vì vậy, không có chuyện PetroVietnam không đưa vào khai thác lượng công suất lên tới 1.800MW như thông báo của EVN. Câu chuyện "lời qua tiếng lại" giữa 2 TĐ kinh tế hàng đầu đất nước đến nay vẫn chưa ngã ngũ. Trên thực tế, nếu nhiệm vụ cung ứng điện không đảm bảo, nguy cơ thiếu điện càng trầm trọng thì thiệt hại đối với nền kinh tế sẽ không thể lường hết, trong đó 2 TĐ này nhất định phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ.

Bởi vậy, trong một nỗ lực có thể, ông Phùng Đình Thực khẳng định: Chúng tôi sẽ đàm phán với nhà thầu để có thể chạy công suất các tổ máy Cà Mau1 vào cao điểm tối. Những giờ khác trong ngày, nhà thầu vẫn tiếp tục hiệu chỉnh.

Chiều ngày 4.7, ông Lê Anh Thông- Phó TGĐ TCty Điện lực Dầu khí, kiêm TGĐ Cty Điện lực Dầu khí Cà Mau thông tin cho Lao Động: Bắt đầu từ hôm 3.7, NĐ Cà Mau 1 đã phát điện trở lại lên lưới với cấu hình 1.1.1 (1 turbin khí, 1 lò hơi và 1 đuôi hơi) và đã đạt lên đến công suất 360MW vào ngày 4.7. Trong khi đó, từ 13h ngày 30.6 đến nay, tổ máy GT1 chu trình hở (đơn) của NMĐ Nhơn Trạch 1 đã phát điện liên tục đạt công suất 158MW (vượt công suất thiết kế 150MW). Đây là nỗ lực của TĐ Dầu khí và các nhà thầu để giải quyết tình trạng thiếu điện nghiêm trọng hiện nay.
Quỳnh Trang
LĐ

EVN không thể nói vì lỗ mà để thiếu điện

09-07-2008 23:55:09 GMT +7
Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã nói sinh ra EVN là để cung cấp điện cho toàn dân, không cung cấp điện vì dựa vào lỗ là không được. Trong ảnh: Công nhân Điện lực Quảng Trị đo kiểm các chỉ tiêu kỹ thuật máy biến áp trước khi đưa lên lưới phân phối. Ảnh: TTXVN

Luật Điện lực có quy định cấm cắt điện không có lý do, không thông báo trước và ngay cả khi khách hàng chưa đóng tiền cũng không được cắt điện. Có mấy vấn đề mà EVN không giải thích được cho người dân. Một là, cắt điện “đột tử” không thông báo, cắt sai rồi không xin lỗi. Hai là, công tác tuyên truyền để cho người dân thấy tình trạng đất nước còn thiếu điện, phải sử dụng như thế nào cho hợp lý...

. Phóng viên: Thưa ông, gần đây Tập đoàn Dầu khí VN (Petro VN) nói “ế” điện do Tập đoàn Điện lực VN (EVN) không mua, còn EVN lại nói rằng Petro VN không cung cấp đủ điện và giá cao. Vì sao lại có việc “đá qua đá lại” này?

- Ông Trần Viết Ngãi: Petro VN được giao quản lý, vận hành 3 nhà máy điện là Cà Mau 1, Cà Mau 2 và Nhơn Trạch. Nếu EVN mua hết toàn bộ công suất của 3 nhà máy này thì lỗ vài ba ngàn tỉ đồng, vì đây là nguồn điện chạy dầu. Để giảm lỗ, họ chọn phương án chỉ mua điện giờ cao điểm, giờ thấp điểm không mua vì thời gian này nguồn điện trên hệ thống đã thừa, nếu mua thêm của Petro VN thì lãng phí. Chúng tôi đã góp ý kiến với cả hai bên. Phía EVN phải giải trình thật rõ cho Petro VN biết sẽ khó khăn thế nào khi mua hết công suất. Còn phía Petro VN cũng cần nói rõ không phát hết công suất thì thiệt hại như thế nào, nếu EVN chỉ thuần túy mua điện giờ cao điểm ngày và tối thì rất bất lợi cho Petro VN. Trong thiệt hại chung, hai bên cùng có trách nhiệm san sẻ: EVN phải mua một lượng nhất định điện phát vào giờ thấp điểm cho Petro VN để họ bù đắp được chi phí, EVN không lỗ quá lớn. Như thế sẽ không có chuyện “ế” điện.

. Petro VN cho biết đã bày tỏ quan điểm chấp nhận chia sẻ, thậm chí bán dưới giá thành nhưng EVN vẫn không mua và để tái diễn tình trạng cắt điện. Như thế có hợp lý không, thưa ông?

- Quan điểm của Petro VN là rất đúng. Còn phía EVN, cũng phải thông cảm với họ bài toán cân đối tài chính. Bản thân EVN cũng đang phải chịu lỗ tương đối lớn, do Nhà máy Nhiệt điện Phú Mỹ chỉ được 2.000 MW chạy khí, còn lại chạy dầu, lỗ mấy ngàn tỉ đồng.

Tuy nhiên về nguyên tắc, EVN có trách nhiệm phải cung cấp đủ điện. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã nói sinh ra EVN là để cung cấp điện cho toàn dân, không cung cấp điện vì dựa vào lỗ là không được. Tôi thấy EVN phải nhận thức được điều này. Lỗ cũng phải tìm mọi cách cung cấp đủ điện rồi tìm cách bù lỗ. Khó khăn quá có thể xin Chính phủ hỗ trợ. Ví dụ như Tổng Công ty Xăng dầu lỗ hàng chục ngàn tỉ đồng mà vẫn phải chịu để bảo đảm nguồn cung. EVN không đến mức lỗ ghê gớm như vậy nên cũng phải tiếp nhận thêm nguồn điện giá cao, đừng tạo không khí căng thẳng. Người dân thấy rất vô lý là điện thừa nhưng không mua, họ không hiểu được là chỉ dư thừa điện giờ thấp điểm.

. Tổng Giám đốc EVN, ông Phạm Lê Thanh, đã cho rằng mục tiêu tiết kiệm điện chưa được thực hiện tốt. Sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm chỉ tăng hơn 15% nhưng điện cho công nghiệp tăng hơn 20%, cần kiểm toán năng lượng đối với các đơn vị sử dụng trên 3 triệu KWh. Điều này có cần thiết không, thưa ông?

- Nói thế là không đúng, vì đó là nhu cầu sản xuất, cần bao nhiêu phải cung cấp bấy nhiêu chứ không thể đưa ra kiểm toán. Thậm chí người ta yêu cầu gấp ba gấp bốn lần cũng phải bảo đảm và EVN không có quyền từ chối bất cứ yêu cầu nào của sản xuất. Dùng điện không có định mức và đặc biệt điện cho sản xuất không thể định mức được. Nhà máy luyện thép, xi măng cần rất nhiều điện. Người ta dùng nhiều trả tiền nhiều, dùng ít trả tiền ít chứ không có quyền đề nghị kiểm toán.

. Dư luận đang đặt câu hỏi liệu có phải EVN đang tính gây sức ép để được tăng giá?

- Điều chỉnh giá điện là hợp lý, vì EVN đang lỗ lớn. Có điều, áp dụng vào thời điểm nào cần phải cân nhắc. Đang lạm phát mà điện, xi măng, than đòi tăng giá sẽ là tác động rất xấu đến kinh tế xã hội.

. Cùng với việc tính toán thiệt hơn, EVN còn có cách hành xử mang nặng tính cửa quyền như cắt điện đột ngột, “cắt cầu dao” ngay nếu khách hàng chậm nộp tiền điện. Vì sao còn có cách đối xử không sòng phẳng này dù đã có Luật Điện lực?

- Đó là biểu hiện của sự độc quyền, thậm chí vi phạm pháp luật. EVN không được tự ý cắt điện của dân, người ta chưa trả tiền thì họ sẽ trả, nếu nộp chậm kéo dài thì có thể phạt theo lãi ngân hàng. Trong Luật Điện lực có quy định cấm cắt điện không có lý do, không thông báo trước và ngay cả khi khách hàng chưa đóng tiền cũng không được cắt điện. Luật có rồi nhưng không được phổ biến tuyên truyền nên chưa đi vào cuộc sống. Người dân chưa hiểu luật, thấy cắt điện là kêu. EVN và Bộ Công Thương cũng không hiểu luật để thực hiện đúng nghĩa vụ, quyền lợi của các bên. Cho nên EVN sai mà không ai phạt được.

Có mấy vấn đề mà EVN không giải thích được cho người dân. Một là, cắt điện “đột tử” không thông báo, cắt sai rồi không xin lỗi. Hai là, công tác tuyên truyền để cho người dân thấy tình trạng đất nước còn thiếu điện, phải sử dụng như thế nào cho hợp lý. Ngay cả việc giải thích giờ cao điểm, giờ thấp điểm cũng không làm tốt để người dân ý thức tránh dùng điện giờ cao điểm. Chừng nào EVN không làm được điều này thì dân còn kêu, phản đối, thắc mắc.

Tô Hà thực hiện

Yêu cầu EVN ngừng đầu tư ra ngoài ngành điện
Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, EVN cần xác định thứ tự ưu tiên các dự án điện để đưa vào vận hành trong các năm 2008, 2009 và 2010.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu Tập đoàn Điện lực VN (EVN) ngừng đầu tư ra ngoài lĩnh vực chính để tập trung vốn cho các dự án điện, đàm phán với các ngân hàng về lãi suất vay các hợp đồng tín dụng đã ký và đã được giải ngân.
Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, EVN cần xác định thứ tự ưu tiên các dự án điện để đưa vào vận hành trong các năm 2008, 2009 và 2010.

Trên cơ sở đó, lập kế hoạch giải ngân theo từng tháng gửi các ngân hàng thương mại để chủ động bố trí và giải ngân vốn đáp ứng tiến độ của từng dự án. EVN cần tiếp tục đàm phán với các ngân hàng thương mại để ký hợp đồng tín dụng cho các dự án Sơn La, Huội Quảng, Bản Chát, Uông Bí mở rộng 2 và lưới điện đồng bộ.

Ngoài ra, EVN cần thực hiện các biện pháp để chuyển đổi cơ cấu nguồn vốn các dự án thủy điện như huy động vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài; tiếp tục cổ phần hóa các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn; ngừng đầu tư các công trình ngoài lĩnh vực điện để tập trung vốn tự có cho các dự án điện... nhằm giảm sức ép về vốn đối với các ngân hàng thương mại.

Phó Thủ tướng yêu cầu các ngân hàng thương mại phối hợp với Tập đoàn Điện lực VN trong việc đàm phán và hoàn tất các thủ tục để ký các hợp đồng tín dụng trước ngày 18/7. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần chỉ đạo các ngân hàng thương mại ký kết các hợp đồng tín dụng với EVN và kiểm tra việc thực hiện các hợp đồng này.

Đồng thời, có biện pháp hỗ trợ và xử lý kịp thời những vướng mắc liên quan đến vốn cho các dự án điện, kể cả bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ, tạo điều kiện để các đơn vị thực hiện tốt hợp đồng tín dụng và kế hoạch đầu tư các dự án điện vào vận hành năm 2008 và các năm tiếp theo.

Bộ Tài chính cần sớm ban hành cơ chế cho vay lại đối với khoản vay 400 triệu USD từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam theo chỉ đạo của Chính phủ. Sớm thực hiện việc cấp bảo lãnh cho hợp đồng vay của Dự án thủy điện Sông Tranh 2 để bảo đảm thời hạn hiệu lực của hợp đồng.

Theo Hồng Anh
VnExpress

EVN: sẽ xin lỗi khách hàng liên miên?08:30' 21/07/2008 (GMT+7) - Từ đầu năm 2008 đến nay điện thiếu liên miên, từ Tổng Giám đốc đến Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã không ít lần công khai xin lỗi khách hàng sử dụng điện vì lý do thiếu điện và cắt điện. Nhưng xin lỗi để làm gì khi mà trước đó EVN đã hành xử thiếu trách nhiệm và không có động thái gì cải thiện tình hình.

Trong hơn 1 tuần qua tại các cuộc họp giao ban của Bộ Công thương, không ít các DN, Giám đốc Sở Công thương các địa phương đều kêu than về hiện tượng điện dành cho sản xuất bị cắt liên miên, bừa bãi và không hề có báo trước.

"Sống chết mặc bay"

Nhiều DN đã "sống dở chết dở" về cách hành xử không báo trước này của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Sau đây là một ví dụ: Công ty CP gạch men Anh Em, đóng tại Khu CN Bắc Chu Lai thuộc Khu KTM Chu Lai, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, cho biết, DN đã thiệt hại gần 3 tỉ đồng vì 4 lần bị cắt điện bất thần không được thông báo trước từ 20/5 tới nay.

Ngày 20/5 điện bị cắt đột ngột từ 8-11 giờ sáng. Ngay sau đó, Công ty đã gửi văn bản đến Chi nhánh Điện lực Núi Thành, đề nghị khi cắt điện cần thông báo trước, với các số máy điện thoại cụ thể của Công ty, để Công ty có kế hoạch xử lý, tránh thiệt hại. Thế nhưng, bất chấp ý kiến chính đáng của khách hàng, ngày 21/6, điện lại đột ngột bị cắt 20 phút như cảnh báo, để rồi sang ngày 22/6 tiếp tục cắt điện từ 5-17giờ chiều mà không hề có một lời thông báo, kể cả bằng điện thoại. Tiếp đến, ngày 30/6, điện lại cắt từ 14giờ-14giờ30 phút chiều.

Từ đầu năm 2008 đến nay, cả nước thiếu điện liên miên.
(Ảnh minh hoạ - Phạm Hải)

Mỗi khi gặp sự cố mất điện, nhà máy gạch men phải ngừng hoạt động, toàn bộ hệ thống con lăn bị hư hỏng, muốn thay thế phải mua từ nước ngoài bằng ngoại tệ, vì vật tư này trong nước chưa sản xuất được. Toàn bộ sản phẩm chuẩn bị ra lò bị hư hỏng, vỡ nát vì các bể chứa nguyên liệu gồm đất sét, chất phụ gia nếu không được môtơ quấy đảo thường xuyên sẽ bị chết cứng, DN cũng "chết" theo. Chưa kể hàng trăm công nhân nghỉ việc, nhưng Công ty vẫn phải trả lương. Quá bức xúc, Công ty CP gạch men Anh Em phải gửi văn bản "kêu cứu" đến UBND tỉnh Quang Nam.

Còn nhiều DN khác ở các địa phương từ Sóc Trăng, Đồng Nai, Thanh Hoá, Thái Nguyên, Hải Phòng đều chịu chung cảnh ngộ như trên và hậu quả là các dây chuyền sản xuất ngừng đột ngột gây thiệt hại khôn lường cho họ mà không biết kêu ai.

Các DN chỉ mong muốn rằng có cắt điện hãy báo trước để họ chủ động tránh thiệt hại. Chỉ một mong muốn chính đáng đó (có ghi trong hợp đồng cung cấp điện) nhưng cũng không được EVN đáp ứng.

Đại diện một DN thép chua chát, chúng tôi nghe lời xin lỗi của họ mà thấy nhói đau trong lòng. Cả một mẻ thép đang cán phụt một cái điện tắt thế là đông cứng hết lại phải mất nhiều giờ đồng hồ để cắt dỡ phế phẩm, làm vệ sinh máy... tốn kém hàng tỷ đồng vậy mà chỉ nhận được một lời xin lỗi.

Điện mất, DN thiệt hại là điều chắc chắn, nhưng với EVN có khi ngược lại. Bởi giảm tiêu thụ điện nghĩa là EVN tiết kiệm được. EVN vẫn kêu ca điện của mình làm ra thì có lãi, còn điện mua từ các nguồn phát bên ngoài thì họ phải bù lỗ. Vậy nên cắt càng nhiều sẽ càng giảm mua điện từ bên ngoài và tránh được thua lỗ. Các Nhà máy Điện Cà Mau I, II và Nhơn Trạch (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) EVN vẫn phải mua với giá từ 6 cent (Mỹ)/Kwh trở lên trong khi bán đến gười tiêu dùng chỉ 5 cent/kwh vậy nên họ sẽ giảm được lỗ nhiều khi những nhà máy này ngừng chạy.

Lỗi ở sự độc quyền

"Độc quyền" là từ được rất nhiều người sử dụng để nói về thói làm ăn tắc trách của EVN. Nhiều bạn đọc và DN cho rằng độc quyền đã dẫn đến việc EVN coi thường khách hàng. Bởi khách hàng không mua điện của họ thì cũng chẳng mua được của ai.

Chỉ có độc quyền mới có hiện tượng cắt điện đột ngột không thèm báo trước, nhưng khi điện DN sử dụng không hết công suất đăng ký thì EVN cũng doạ cắt, một DN cho biết. Độc quyền nên EVN muốn làm gì thì làm để mặc cho khách hàng khổ sở thua thiệt còn mình thì vô can.

Ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội đầu tư năng lượng Việt Nam, nguyên Phó TGĐ Tổng Công ty Điện lực Việt Nam, trong một lần trả lời báo chí đã nói: Tôi đã nhiều lần đề xuất Chính phủ tháo gỡ vấn đề độc quyền của EVN. Chỉ nên để EVN là một hộ sản xuất điện như các hộ khác. Cụ thể, EVN chỉ nên nắm một khâu nguồn thôi, còn về truyền tải điện năng, cần thành lập một tổng công ty truyền tải độc lập với EVN và với tất cả các nhà đầu tư sản xuất ra điện khác. Thực tế EVN vẫn muốn độc quyền như thế thì rất thoải mái, không ai xâm phạm, "một mảnh trời riêng" muốn làm gì thì làm. Phá bỏ thế độc quyền của EVN hiện nay sẽ đem lại lợi ích lớn cho nền kinh tế. Nếu để chậm ngày nào thì người dân khổ ngày ấy.

Ông Ngãi còn cho biết, để độc quyền, nguồn vốn tập trung cho EVN hết sẽ kéo theo tiến độ xây dựng nhà máy điện bị chậm và đầu mối ấy không đủ sức gánh. Điều này hoàn toàn đúng.

Sự chậm trễ trong việc xây dựng các nhà máy điện là nguyên nhân chính gây nên tình trạng hệ thống thiếu dự phòng và không đáp ứng đủ điện. Sự chậm trễ này là "căn bệnh kinh niên" của ngành điện. Cho đến nay hầu hết các nhà máy điện đều không hoàn thành đúng tiến độ. Nhà máy chậm ít thì 6 tháng nhiều thì tới 3 năm. Chính điều này đã làm cho tổng công suất điện tăng thêm không đáng kể trong thời gian qua.

Từ năm 1996 đến nay, Việt Nam đã có 2 tổng sơ đồ phát triển điện lực (1996-2000 có xét triển vọng đến 2010 và 2001-2010 có xét triển vọng đến 2020) gọi tắt là tổng sơ đồ điện IV và V. Các Tổng sơ đồ cũng đã tính toán về công suất tăng thêm đến 2010 tổng công suất các nhà máy điện của Việt Nam sẽ đạt khoảng 19.000 MW, không kể các nhà máy điện sẽ thanh lý trong quá trình phát triển, trong đó công suất thuỷ điện chiếm 47% (9.000MW), công suất nhiệt điện và tua bin khí phủ đỉnh chiếm 53%.

Vậy nhưng suốt từ 1996 đến nay cả nước mới đạt tổng công suất đặt của toàn hệ thống là 12.800 MW (năm 1996 tổng công suất đặt là 4.435 MW) như vậy trong vòng hơn 10 năm mới tăng thêm 8.000MW. Cả 2 tổng sơ đồ IV và V đến nay đều không thực xong dẫn đến điện thiếu liên miên.

EVN thì đang coi đây là lý do khách quan để biện minh cho chuyện thiếu điện. Là cơ quan thực hiện các tổng sơ đồ điện nhưng không hoàn thành, đổ lỗi cho nguyên nhân khách quan vậy thì từ nay EVN sẽ còn phải xin lỗi khách hàng liên miên. Nhưng suy cho cùng dù có xin lỗi bao nhiêu lần đi nữa thì EVN cũng chẳng thiệt hại gì.

'Chưa tăng giá điện, EVN cũng không lỗ'

EVN liên tục kêu thiếu vốn đầu tư các dự án điện và kiên trì xin tăng giá. Thứ trưởng Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu lại quả quyết với VnExprerss rằng: "Kêu chỉ để kêu, chứ thực tế ngành điện kinh doanh không bị lỗ và chưa căng thẳng đến mức phải tăng giá".

Theo ông, lộ trình điều chỉnh giá bán điện đã có từ trước, song vì mục tiêu kiểm soát lạm phát nên kế hoạch tăng giá bị chậm lại. Tuy nhiên, chưa tăng giá không có nghĩa là EVN đang kinh doanh lỗ vốn hay hoạt động kém hiệu quả. "Ngành điện không hề bị lỗ, EVN kêu thì cứ kêu chứ tiềm lực của họ chưa căng thẳng đến mức phải tăng giá điện", Thứ trưởng Bùi Xuân Khu nhấn mạnh.

Ông cho hay mới đây Bộ trưởng Bộ Công Thương đã thành lập Tổ kiểm tra liên ngành để kiểm tra công tác cung ứng điện của EVN. Tổ kiểm tra liên ngành này do Cục Điều tiết điện lực chủ trì với sự tham gia của Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan tiến hành, có nhiệm vụ kiểm tra lượng điện cung ứng tại các nhà máy, lịch trình cắt điện, vốn đầu tư và đặc biệt là kiểm soát xem thực sự EVN có bị lỗ như họ vẫn kêu hay không.

Trước đó ngày 23/6, Kiểm toán Nhà nước cũng vào cuộc để rà soát các hoạt động sản xuất, truyền tải, thu chi tài chính, giá thành... của Tập đoàn Điện lực VN (EVN). Chính phủ sẽ căn cứ vào kết quả kiểm toán này để xem xét có cho EVN tăng giá điện hay không. Trong quyết định thành lập đoàn kiểm tra, Bộ trưởng Công Thương Đỗ Huy Hoàng yêu cầu EVN bố trí lịch sửa chữa bảo dưỡng các tổ máy một cách hợp lý, khắc phục nhanh các sự cố. Ngoài ra, EVN cần sắp xếp thứ ưu tiên các hộ sử dụng điện, đảm bảo đủ điện cho sản xuất hàng hóa xuất khẩu và sản xuất các mặt hàng thiết yếu.

Với giá bán lẻ điện hiện hành, EVN chưa bị lỗ.
Ảnh: Hoàng Hà. Mấy năm trở lại đây, thiếu điện đã trở thành căn bệnh không có thuốc chữa. Cứ đến mùa khô, EVN lại phát đi thông báo về khả năng khó đáp ứng nhu cầu đang tăng mạnh trong các tháng 5, 6 và 7.

Theo EVN, trong tháng 7, nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và có thể đạt tới trên 7,1 tỷ kWh. Mặc dù EVN đã huy động tất cả các nguồn điện hiện có nhưng tổng công suất khả dụng toàn hệ thống vẫn rất thấp. Như vậy với nhu cầu thực tế vào khoảng 230 triệu kWh một ngày, công suất đỉnh đạt khoảng 12.500 MW - 12.800MW, EVN đang đối mặt với nguy cơ thiếu từ 1.500MW - 2.500MW từ 7h sáng đến 21h tối.

Tổng giám đốc EVN Phạm Lê Thanh cho hay, Tập đoàn đang gặp nhiều khó khăn về vốn để triển khai các dự án điện. Danh mục đầu tư của EVN trong năm 2008 gồm 40 công trình nguồn điện, 200 công trình lưới điện 220-500kV, đồng thời hoàn thiện nốt những công trình 110kV đang dở dang. Thế nhưng trong 6 tháng qua, kế hoạch đầu tư của EVN bị "đổ bể" vì căng thẳng tài chính do tiến độ cổ phần hóa chậm, nhiều khoản vay tín dụng tại ngân hàng bị hủy bỏ do nhà băng yêu cầu tăng lãi suất hoặc từ chối cho vay.

EVN cho rằng 6 tháng đầu năm kinh doanh chưa có lãi vì đang trong giai đoạn mùa khô. Trong khi đó với giá bán điện thấp hơn so với khu vực, ngành điện khó thu hút các nhà đầu tư tham gia xây dựng các nhà máy.

EVN phải chủ động các giải pháp để huy động khả năng phát điện

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải giao Bộ Công Thương chỉ đạo EVN có kế hoạch cân đối và huy động khả năng phát điện của 2 nhà máy nhiệt điện Cà Mau và Nhơn Trạch 1.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 5368/VPCP - KTN truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải về giải pháp tăng sản lượng điện của các nhà máy nhiệt điện Cà Mau và Nhơn Trạch 1.

Theo đó, Phó Thủ tướng đã giao Bộ Công Thương chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có kế hoạch cân đối và huy động khả năng phát điện của 2 nhà máy nhiệt điện này, đồng thời tổ chức giám sát chặt chẽ việc thực hiện kế hoạch đó, để giảm thiểu tình trạng thiếu điện trên cả nước

Gỡ thế độc quyền

Ngay khi Tập đoàn Điện lực VN (EVN) tuyên bố trả lại 13 dự án nhiệt điện, tổng công suất 13.800 MW với lý do không thu xếp được nguồn vốn, Tập đoàn Dầu khí VN (Petro Vietnam) đã có văn bản xin làm chủ đầu tư 13 dự án này.

Ngoài Petro Vietnam, theo một quan chức Bộ Công Thương, còn có ít nhất một nhà đầu tư khác ngỏ ý muốn được đầu tư vào các dự án điện trên. Tháng trước, nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất VN- Formosa- cũng vừa gửi kiến nghị lên Chính phủ xin xây dựng một nhà máy điện công suất khoảng 800 MW tại Hà Tĩnh. Như vậy, xem ra đầu tư vào ngành điện không phải là “khó ăn” và hoàn toàn lỗ lã như phàn nàn của EVN lâu nay.

Hiện nhiều nhà đầu tư khác cũng có kế hoạch sản xuất điện tại VN, nhưng trở ngại lớn nhất vẫn là vị thế độc quyền của EVN. Điều này khiến việc phê duyệt dự án phải qua nhiều thủ tục. Để đầu tư vào một dự án điện, nhà đầu tư nước ngoài phải qua 3 “cửa”. Thứ nhất, quy định bắt buộc về đấu thầu. Thứ hai, giá điện phải đàm phán qua EVN (và EVN thường ký hợp đồng mua với giá thấp). Thứ ba, thủ tục hành chính, pháp lý phức tạp. Theo ông Jim Winkeler, Giám đốc dự án nâng cao năng lực cạnh tranh do Mỹ tài trợ, với các dự án điện ở VN, các nhà đầu tư mất đến 3 năm để đàm phán về các điều khoản với Chính phủ; trong khi ở Pakistan chỉ cần 1 năm, các nước Trung Đông- 5 tháng. “Thủ tục quá dài và các doanh nghiệp cảm thấy thất vọng”- ông J. Winkeler nhận xét. Vì vậy Chính phủ cần sửa khung pháp lý để thu hút đầu tư vào lĩnh vực điện nói riêng và hạ tầng nói chung. Hiện nay, mỗi năm VN chỉ thu hút được khoảng 250.000 tỉ đồng cho đầu tư hạ tầng, trong khi nhu cầu vốn cần có cho lĩnh vực này lên đến 400.000 tỉ đồng/năm.

Dự kiến tháng 10 tới, Bộ Công Thương sẽ trình Chính phủ phương án giải quyết 13 dự án điện trả lại của EVN. Nhưng ngay bây giờ đã có thể khẳng định, bài toán cấp điện cho giai đoạn 2010-2015 sẽ tiếp tục gặp khó. Điện sẽ vẫn thiếu dài dài. Bởi dù giao cho ai thì việc triển khai cũng đã chậm so với dự kiến. Vấn đề đặt ra hiện nay là cần nhanh chóng gỡ bỏ dần thế độc quyền của EVN để đầu tư vào ngành điện được thông thoáng hơn. Nói như GS-TSKH Nguyễn Mại, chừng nào EVN còn độc quyền thì chừng đó sẽ còn không đủ điện và giá điện đắt.

NLĐ

“Phương án tăng giá điện phải do EVN đề xuất”

" Tôi khẳng định EVN mới đang xây dựng phương án và sắp tới Bộ Công Thương sẽ họp bàn và nghe ý kiến về các phương án do EVN trình" - Ảnh: Từ Nguyên.

Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết chưa nhận được một đề xuất hay một phương án cụ thể nào của EVN về việc tăng giá điện.

Tiếp xúc với báo chí chiều 7/10 để khẳng định lại những thông tin xung quanh đề án tăng giá điện, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho rằng việc điều chỉnh giá điện là một tất yếu, song việc lựa chọn thời điểm để tăng giá điện là hết sức quan trọng, vì liên quan đến nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.

Trả lời báo chí, một thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết giá điện dự kiến sẽ tăng 20% từ đầu năm 2009, trong khi mới đây, lãnh đạo EVN lại khẳng định, tập đoàn này chưa có phương án tăng giá. Vậy, cần hiểu cụ thể những thông tin trên như thế nào, thưa ông?

Tôi khẳng định EVN mới đang xây dựng phương án và sắp tới Bộ Công Thương sẽ họp bàn và nghe ý kiến về các phương án do EVN trình. Sau khi thống nhất chọn một phương án tăng cụ thể, chúng tôi sẽ trình Chính phủ.

Còn những thông tin báo chí đưa những ngày gần đây là phương án tăng giá điện của năm 2005 mà Chính phủ đã chỉ đạo và Bộ Công Thương và EVN xây dựng. Những thông số, tính toán của phương án giá điện mới sẽ có nhiều thay đổi so với phương án trước đây.

Chính phủ đã có chủ trương các mặt hàng sẽ được thực hiện theo cơ chế giá thị trường với các lộ trình khác nhau. Hiện giá điện chưa theo giá thị trường nên việc điều chỉnh giá điện là nằm trong chương trình và kế hoạch của Chính phủ.

Chúng ta sẽ thực hiện theo cơ chế giá thị trường nhưng có tính đến việc Nhà nước hỗ trợ trực tiếp cho các hộ nghèo, đối tượng chính sách và áp dụng như đối với giá xăng dầu. Lựa chọn phương án cũng như thời điểm áp dụng sẽ do Chính phủ quyết định. Đi kèm đó là phương án điều hành quy định giá bán giờ cao điểm, thấp điểm, bù lỗ cho ngành điện...

Nhưng hiện nay, ngoài phương án tăng giá điện do EVN xây dựng thì Cục Điều tiết điện lực cũng đang xây dựng phương án tăng giá. Vậy, Bộ Công Thương sẽ nghiêng về phương án của bên nào, thưa ông?

Theo quy định, EVN là đơn vị được quyền xây dựng phương án về điều chỉnh giá điện vì EVN là doanh nghiệp nhà nước và cũng là đơn vị chiếm tỉ trọng cao nhất.

Còn Bộ Công Thương giao trách nhiệm cho Cục Điều tiết điện lực xem xét phương án của EVN và có kiến nghị về phương án của EVN. Cục cũng có quyền và trách nhiệm đưa ra ý kiến riêng của mình, tham mưu cho tổ công tác liên ngành về việc tăng giá điện.

Còn Cục Điều tiết không có thẩm quyền lập phương án riêng trình Chính phủ.

Vậy, theo quan điểm của Bộ thì giá điện trong năm 2009 sẽ tính theo giá thị trường chưa, thưa ông?

Do yêu cầu của Chính phủ nên ngành điện trong thời gian qua đã không tăng giá. Tuy nhiên nếu việc này kéo dài sẽ không phù hợp với cơ chế thị trường. Cùng với đó, ngành điện cũng không có nguồn dôi dư để đầu tư cho các dự án điện thuộc Tổng sơ đồ 6 đã được phê duyệt nên gặp rất nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá điện là cực kỳ phức tạp vì nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, các tầng lớp người dân, liên quan đến sinh hoạt và sản xuất của doanh nghiệp… nên cần phải cân nhắc, xem xét đầy đủ trước khi trình Chính phủ để trở thành một phương án khả thi, được sự đồng thuận của người dân.

Nếu tính toán không đầy đủ sẽ xảy ra việc điều chỉnh quá cao gây tác động lớn, xáo trộn đời sống, sản xuất của người dân. Còn nếu điều chỉnh biên độ giá quá ít thì ý nghĩa không nhiều và lộ trình áp dụng giá điện theo thị trường bị kéo dài và ngành điện sẽ không có lãi và không khuyến khích được nhà đầu tư.

Trong quý 4/2008, Bộ Công Thương sẽ phải báo cáo Chính phủ phương án điều chỉnh giá điện. Còn thời điểm áp dụng cụ thể sẽ do Chính phủ quyết định.

Theo tôi, chúng ta sẽ phải hết sức thận trọng về thời điểm tăng giá, bởi nếu tăng vào thời điểm nhạy cảm sẽ gây ra tác động rất lớn. Tôi tin rằng, trong phương án chúng tôi trình vào quý 4/2008, một trong những yếu tố mà Chính phủ sẽ phải cân nhắc đó là thời điểm áp dụng.

Hoan nghênh thái độ của Petro Vietnam

Cùng với đề án tăng giá điện, tới đây Bộ Công Thương có trình Chính phủ phương án cơ cấu lại ngành điện hiện nay?

Hiện Chính phủ giao Bộ Công Thương, ngoài việc quản lý sản xuất, cung ứng điện, quản lý chất lượng điện, đầu tư các dự án điện thì còn phải nghiên cứu phương án tái cơ cấu ngành điện.

Đến thời điểm này, Bộ Công Thương đã trình Chính phủ một số vấn đề quan trọng để tái cơ cấu ngành điện, như: cơ chế đầu tư của các đơn vị ngoài EVN, các dự án BOT, các dự án điện độc lập…

Ngoài ra, Chính phủ cũng giao Bộ Công Thương việc chỉ đạo EVN xây dựng phương án điều chỉnh giá điện và xem xét đề xuất việc tái cơ cấu ngành điện. Việc tái cơ cấu chắc chắn sẽ liên quan đến việc sản xuất, truyền tải, phân phối và hệ thống quản lý của ngành điện.

Nhưng tôi cũng xin lưu ý, việc điều chỉnh giá điện hay tái cơ cấu ngành điện cũng chỉ là một phần việc trong kế hoạch tổng thể để tiến dần tới một thị trường điện đúng cơ chế của nó.

Quan điểm của Bộ Công Thương như thế nào về việc EVN mới đây đã xin "trả lại" 13 dự án điện cho Chính phủ, thưa ông?

Theo tôi, việc EVN xin trả lại 13 dự án điện là họ đã phải cân nhắc rất kỹ khi đưa ra đề nghị đó, vì việc này ít nhiều sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến uy tín của EVN do Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho họ.

Tuy nhiên, theo tôi thì sau khi tính toán, EVN nhận thấy không thể tiếp tục làm chủ đầu tư các dự án này nên họ quyết định từ chối. Vì vậy, thà trung thực và báo cáo Chính phủ còn hơn là xin đảm nhận và kéo dài đầu tư thì không biết lúc đó kết quả sẽ là như thế nào.

Do vậy, theo tôi, việc từ chối này cũng sẽ giúp Chính phủ chủ động trong xem xét và điều chỉnh chủ đầu tư.

Tôi đánh giá về thái độ nghiêm túc và thẳng thắn của EVN, nhưng cũng cần tính đến trách nhiệm và vai trò của một đơn vị tiên phong trong ngành điện.

Hiện, chúng tôi đã được Chính phủ giao tính toán nên giao 13 dự án này cho đơn vị nào làm chủ đầu tư: giao cho doanh nghiệp trong nước hay nước ngoài, thực hiện dự án BOT hay 100% vốn nước ngoài…

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng hoan nghênh thái độ của Tập đoàn Dầu khí (Petro Vietnam) khi đứng ra nhận làm các dự án này. Còn việc thực hiện có khả thi hay không thì chúng tôi sẽ phải xem xét.

Cắt điện do… thiếu kỷ luật
09/10/2008 1:03

Bảo trì lưới điện, một trong những lý do cắt điện thường được nêu ra - ảnh: Đ.N.T

Mỗi khi cúp điện, người ta vẫn thường nói do ngành điện độc quyền... nhưng ít thấy nói đến tính vô kỷ luật trong điều hành, quản lý của EVN (Tập đoàn điện lực Việt Nam) với các đơn vị thành viên cũng là một nguyên nhân của tình trạng cắt điện vô tội vạ.
Nguyên nhân kỷ luật

Mới đây, một đợt kiểm tra của tổ kiểm tra liên ngành do Cục Điều tiết điện lực (ĐTĐL), Bộ Công thương tiến hành để làm rõ nguyên nhân dẫn đến việc ở nhiều địa phương, có tình trạng cắt điện thường xuyên, liên tục, cắt không báo trước… đã cho thấy, việc không chấp hành kỷ luật về điều độ hệ thống điện của nhiều công ty điện lực.

Những nguyên nhân dẫn đến tình trạng điện bị cắt liên tục, thường xuyên, gây bức xúc cho nhiều hộ dân, nhiều doanh nghiệp sản xuất trong thời gian qua như: nguồn cung không đáp ứng nhu cầu, do các nhà máy mới đi vào vận hành không kịp mốc thời gian quy định, khi mới hoạt động lại không ổn định, phụ tải điện tăng cao nhưng các biện pháp nhằm quản lý tốt hơn về tăng trưởng điện chưa được áp dụng, tạo nên sự mất cân đối cung-cầu…

Ngoài các nguyên nhân nói trên, theo Cục ĐTĐL, trong thời gian qua, "một số công ty điện lực (thuộc EVN) không thực hiện đúng công suất phân bổ theo kế hoạch cũng như mức công suất khẩn cấp theo yêu cầu của đơn vị điều độ quốc gia". Trong khi đó, Tập đoàn điện lực Việt Nam lại chưa có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện công suất phân bổ và công suất tiết giảm phụ tải điện của các công ty điện lực này.

Lý giải về tình trạng này, Cục ĐTĐL cho biết, do lâu nay, hệ thống điện quốc gia thường xuyên nằm trong tình trạng cung không đủ cầu. Trong các tháng cao điểm như tháng 6, tháng 7 vừa rồi, tổng công suất khả dụng của cả hệ thống vào thời điểm này là khoảng 12.500 MW nhưng trên thực tế, công suất phát điện được chỉ ở mức 10.000 -11.000 MW và hệ thống điện thường xuyên bị thiếu tới 1.500 - 2.000 MW.

Để tránh tình trạng điện bị rã lưới, mất điện trên phạm vi toàn quốc, EVN phải phân bổ công suất sử dụng theo khả dụng nguồn cho từng công ty điện lực. Dựa vào đây, tùy theo tình hình thiếu điện, các công ty điện lực sẽ có các phương án cắt giảm phụ tải, cắt điện theo thứ tự ưu tiên; thực hiện cắt điện trong các trường hợp khẩn cấp, áp dụng các chế độ cắt điện tự động khi hệ thống cung ứng quá căng thẳng.

Tùy tiện

Thời điểm từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 7.2008, do việc cắt điện thực hiện ở quy mô lớn, nhiều công ty điện lực thực hiện cắt giảm theo kế hoạch chưa nghiêm túc dẫn tới tình trạng mất cân bằng cung-cầu điện và ảnh hưởng tới an ninh hệ thống điện, dẫn tới việc cắt điện không báo trước.

Tổ kiểm tra liên ngành đã đề nghị với lãnh đạo Bộ Công thương, với các trường hợp vi phạm phương thức vận hành hệ thống điện như thực hiện vượt quá công suất phân bổ, dẫn đến cắt điện không báo trước cho khách hàng dẫn đến thiệt hại cho sản xuất, cần có "biện pháp khiển trách và kỷ luật thích đáng".

Chỉ trừ Công ty điện lực TP Hồ Chí Minh, 10 công ty điện lực được kiểm tra còn lại của EVN đều nhiều ngày sử dụng vượt quá công suất được phân bổ từ 5% trở lên: Công ty điện lực Ninh Bình hầu như ngày nào cũng sử dụng vượt quá 12-25% công suất được phân bổ; có những ngày còn vượt tới 37%. Thống kê từ 1.5 đến 22.7 tại Công ty điện lực Hải Phòng cho thấy, có tới 51/83 ngày công ty này sử dụng công suất vượt quá 5% công suất được phân bổ, một số ngày còn sử dụng vượt 50%.
Các công ty khác như điện lực Đà Nẵng, Công ty điện lực 2, Công ty điện lực 3 cũng đều không sử dụng đúng công suất của hệ thống đã phân bổ. Tình trạng này dẫn đến có những nơi không đủ điện dùng. Số lần cắt điện ở từng nơi vì thế cũng rất mất trật tự, khác nhau. Từ tháng 1 đến 25.7.2008, ở Công ty điện lực 1 có số lần cắt điện do điều độ là 136 lần, cắt do sa thải tự động là 94 lần. Nhưng ở Công ty điện lực 2, số lần cắt do điều độ lại lên tới 288 lần và số lần cắt điện do sa thải tự động là 106. Trong khi số lần cắt điện do lệnh điều độ ở Công ty điện lực Hải Dương chỉ là 92 lần, cắt do sa thải tự động là 141, thì ở Công ty điện lực Đồng Nai, số lệnh cắt điện lên tới 420 lần và số lần cắt điện tự động lên tới 627 lần…

Còn nhớ, trong các tháng điện bị cắt nặng nề nhất, lãnh đạo tập đoàn này đã triệu tập cuộc họp với giám đốc các công ty điện lực và thông báo sẽ kỷ luật những giám đốc, cán bộ công ty nào vi phạm như việc cắt điện quá nhiều mà không báo trước cho khách hàng. Đến nay, vi phạm đã rành rành, không biết lãnh đạo EVN sẽ xử lý thế nào?